پژوهش

تقدیم به سیادت چشم هایی که مادرش «زهرا»ست.

سخن نخستسَکینه، دختر امام حسین علیه السلام و مادرش رباب دختر امری ءالقیس است. نامش را امینه، امنیه و آمنه ذکر کرده اند و لقب وی را سکینه نهاده اند که به معنی وقار و سکون است.سکینه همسر عبدالله اکبر، فرزند امام حسن و پسر عموی اوست که در روز عاشورا همراه امام حسین علیه السلام به شهادت رسید. از زمان ولادت حضرت سکینه علیها السلام اطلاع دقیقی در دست نیست؛ اما با توجه به فرمایش امام حسین علیه السلام خطاب به وی که فرمود: «تو بهترین بانوانی!» در می یابیم که وی در کربلا بانویی رشیده بوده و بین ده تا سیزده سال، سن داشته است.(1) آن حضرت حدود هفتاد سال عمر کرد و در سال 117 ق. در مدینه و بنابر قولی در راه حجّ عمره از دنیا رفت.(2)خواهر سکینه، فاطمه و برادرانش امام زین العابدین، حضرت علی اکبر و عبدالله (علی اصغر) علیهم السلام اند.

چكيدهمنابع تاریخی‌ و حـدیثی فریقین ذیل بررسی‌ فرزندان‌ امیرالمؤمنین علی(علیه السلام)­و حضرت زهرا(علیهماالسلام)، «محسَّن» را یكی از فرزندان آنان شـمرده‌اند. اما منابع عامه دربـارة تـولد، وفات و يا شهادت محسَّن اختلاف‌نظر دارند. بسياري از آنها ضمن برشماري ايشان در عِداد اولاد‌ حضرت علي(علیه السلام) و فاطمه(علیها السلام)­، صرفاً به مرگ او در كودكي اشاره كرده‌اند. برخي از آنها نيز يا اساساً اخبار شهادت محسَّن را نقل نكرده و یا تحریف و حـذف كرده‌اند. از سوي ديگر، اكثر‌ قريب‌ به اتفاق منابع شيعه علاوه بر ذكر نام محسَّن، به سقط شدنش در اثر هجوم به بيت حضرت فاطمه(علیهماالسلام) تصريح دارند و معدودي نيز وفاتش در كودكي را بدون ذكر سبب‌ نقل‌ كرده اند كه بـا قول به سقط و شهادت منافات ندارد. ازآن‌روكه برخي از پژوهندگان معاصر ضمن گزارش اخبار متون شيعه، در اعتبار و دلالت آنها تشكيك روا داشته‌اند، در اين مقاله‌، گزارش‌هاي‌ موجود در منابع فريقين بررسي و اعتبارسنجي شده است.­

علامه طباطبایی درتفسیرالمیزان بحث زیادی پیرامون کوروش و ذوالقرنین بیان نموده اند که دراینجا به قسمتی از آن اشاره می کنیم ­و خوانندگان محترم برای اطلاعات بیشتر می توانند به این تفسیرگرانبار مراجعه کنند.­

در این دنیا، افرادی هستند که بهشت و نعمت‏های آن، و دوزخ و آتش سوزان آن را می‏ بینند. بی‏ خبران، آنان را بیمار پندارند در حالی که بیمار نیستند، یا دیوانه انگارند در حالی که آنان را رخداد بزرگ دلشان، که معرفت و خوف و هیبت خدا باشد، آن گونه کرده است. باور ایشان این است که هیچ نیازی ماندگار در دنیا نداریم، و برای دنیا آفریده نشده‏ ایم و به تلاش بیش از اندازه برای آن مأمور نیستیم. دین‏باوران اموال خود را در راه خدا انفاق کرده ‏اند، و خون و جان خویش را به خدا بخشیده ‏اند و بدین وسیله خشنودی آفریدگار را خریده ‏اند. دانستند که خدا مال و جان آنان را در برابر بهشت خریدار است، پس با او معامله کردند و از تجارت خود سود بردند و خوشبختی بزرگ به دست آوردند و رستگار و کامیاب شدند.­

پروفسور شفاعه آل میرزانا محقق و مؤلف از کشور اندونزی روز دوشنبه دوم مهرماه در مکتب نرجس (علیهاالسلام) مشهد حضور یافته و ضمن بازدید از پژوهشکده موسسه با خانم شایسته خوی (مدیریت) و همچنین معاونت پژوهش دیدار نمود.­

«علی‌ بن‌ الحسین علیهماالسلام در واقعه کربلا همراه پدرش بود و در آن هنگام از عمر شریفش 23 سال(1) می‌گذشت. فرزند ایشان، امام محمد باقر علیه‌السلام ­که همراه پدر بود، سه یا چهار ساله بود. امام زین‌العابدین در آن هنگام به سبب بیماری در جهاد شرکت نکرد و خداوند او را‌ برای‌ هدایت مـسلمانان نـگه داشت و نسل رسول الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از فاطمه علیهاالسلام در ذریّه امام حسین علیه‌السلام به امام سجاد علیه‌السلام و اولاد او منحصر گردید.»(2)

نویسنده : رضا بابائیچکیدهعاشورا و حادثه جانسوز کربلا، همه طبقات عرفی و علمی جامعه را به تامل و تحقیق در خود فرامی‌خواند. این واقعه مهم تاریخی، همچنان که منشا بسیاری از رویدادهایاجتماعی بوده است، مبدا تحقیقات علمی و تاملات دینی نیز هست. بدین رو با همه گروه‌های اجتماعی و علمی جامعه شیعی، ارتباط نزدیک پیدا می‌کند. حراست از اینرکن تشیع، نیاز به هوشمندی و تلاش‌های خالصانه‌ای دارد که بیش از همه متوجه محققان، دانشمندان و ذاکران حسینی(ع) است. نوشتار حاضر، می‌کوشد آنچه شایسته و بایسته پاسداری از فرهنگ عاشورا است، به اختصار بازگوید. بدین رو پس از اشاراتی کوتاه به ماهیت و جایگاه عاشورا در فرهنگ اسلامی، چهار مسئله رابرمی‌رسد: نخست مهم‌ترین آموزه‌های کربلا را خاطرنشان می‌کند که عبارت‌اند از:حماسه و عقلانیت دینی. بخش دوم مقاله، نگاهی آسیب‌شناسی به عاشورا دارد و دربخش «مردم و عاشورا» وجهه مردمی بودن عاشورا و مقتضات آن را می‌کاود.«پرسش‌ها» عنوان آخرین قسمت مقاله است که در آن به یکی از رایج‌ترین وتاریخی‌ترین شبهات می‌پردازد. در این بررسی، معلوم می‌گردد که عزاداری برای سیدالشهداء(ع) از سنت‌های تاریخی و دینی مسلمانان است و پشتوانه‌های شرعی وروایی آن نیز اندک نیست. در همه بخش‌های مقاله، کوشش شده است، رسالت گویندگان، نویسندگان، محققان، ذاکران و همه آنان که به نحوی در خدمت‌گذاری به فرهنگ عاشورا اهتمام دارند، خاطرنشان شود.

چهار‌ حـادثه مـهم شـب عاشورا1. در شب عاشورا به «محمد بن بشیر حضرمی» یکی از‌ یاران‌ امام حسین علیه‌السلام خبر دادنـد که فرزندت در سرحدّ ری اسیر شده است‌. او‌ در‌ پاسخ گفت: ثواب این مصیبت او و خود را از خـدای متعال آرزو می‌کنم و دوست نـدارم‌ فـرزندم‌ اسیر باشد و من زنده بمانم. امام حسین علیه‌السلام چون سخن او را‌ شنید‌ فرمود‌: خدا تو را بیامرزد، من بیعت خود را از تو برداشتم، برو و در آزاد کردن‌ فرزندت‌ بکوش‌.محمد بن بشیر گفت: در حالی که زنـده هستم، طعمه درندگان شوم‌ اگر‌ چنین کنم و از تو جدا شوم.امام علیه‌السلام پنج جامه به او داد که هزار دینار‌ ارزش‌ داشت و فرمود: پس این لباسها را به فرزندت که همراه توست بسپار‌ تا‌ در آزادی بـرادرش مـصرف کند.(25)…..­

در حکومت اسلامى که بر اساس قوانین قرآن پى‌ریزى می‌شود، علاوه بر نظارت خصوصى بر اجراى صحیح قوانین به‌وسیله کارکنان حکومت، به مقتضاى «وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمةٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ؛(1)­باید از میان شما، جمعی دعوت به نیکی و امر به معروف و نهی از منکر کنند!» یک نظارت عمومى نیز ترتیب داده شده، به مقتصاى این نظارت عمومى همه مؤظف بر نظارت براى اجراى صحیح قوانین هستند و باید آن را به‌عنوان یک فریضه بزرگ و مقدس انجام دهند.