پژوهش

به‌مناسبت فرارسيدن ماه محرم، اين صفحه نيز رنگ و شميم عزا گرفته و به برخي از مسايل در باب عزاداري و شئون آن اشاره شده است.شبهه‌اي که بعضاً از سوي عده‌اي مطرح مي‌شود کراهت پوشيدن لباس سياه است. با اين فرض، پوشيدن لباس سياه در سوگ ائمه هدي خصوصاً در محرم چگونه خواهد بود؟ پوشيدن لباس سياه کراهت دارد همان‌گونه که ايستاده آب خوردن در شب نيز کراهت دارد و دوستان اين دقت خود را همه‌جا داشته باشند خوب است اما پوشيدن لباس سياه در عزاي اهل‌البيت(عليهم‌السلام) خصوصاً سيدالشهدا(علیه السلام) براي تعظيم شعائر و به‌عنوان اظهار تأثر مستحسن(نيكو) است.

­ خاستگاه این شبهه، تصور نادرستی است که اهل‌سنت از صحابه دارند، زیرا آن‌ها بر این باورند که اگر کسی نام صحابی را گرفت و ملقب به این نام شد، عدالتش قطعی است و کاری بر خلاف فرمان رسول خدا‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم انجام نخواهد داد.

­«زیارت جامعه کبیره»، کلمات عجیبی است و بدون اغراق به شما عرض کنم که تمام کلماتی که ما در متون در مورد امام شناسی داریم، لااقل می توانیم بگوییم که این زیارت، مکمل آنهاست. اگر این زیارت نباشد، واقعاً خیلی از مقامات ائمه علیهم السلام را ما متوجه نمی شویم. زیارت جامعه کبیره، کلماتی دارد که بنده به آنها واقف نیستم و فقط نقل قول می کنم. خدا کند که همه ما محرم این حرف ها بشویم. اینها کلماتشان مثل قرآن است. در قرآن می گوید: «لا یمَسُّهُ الاّ المُطَهَّرُونَ»؛ باید طهارت باطنی باشد؛ تا آدم این کلمات را متوجه شود. می خواهم این طور بگویم که اگر بعضی از فرازهای جامعه کبیره را کسی بفهمد، ممکن است وجودش منشأ خوارق عادات بشود. «أنتُم الصِّراطُ الأقْوَم و السّبیل الأعْظم و شُهَداءُ دارِ الْفَناءِ و شُفَعاءُ دارِ الْبَقاءِ و الرّحْمَةِ الْمَوصُولَة». این جا رحمت موصوله را اگر کسی بفهمد، دیگر اصلاً همه چیز حل می شود­

اشارهبا نگاهی کوتاه به سیره خلفای بنی امیه، به خوبی فهمیده می شود که روش آنان در حکمرانی بر پایه زورگویی و خفقان برای تثبیت پایه های قدرت بنا نهاده شده بود تا با اتخاذ این شیوه، مردم را از اندیشه انقلاب دور و نیز اهل بیت را منزوی و مردم را از اطراف آنان پراکنده کنند.روشن است که افسار گسیختگی این حکمرانان در بهره گیری از لذت های دنیایی و اظهار ضدیت آنان با اهل بیت علیهم السلام ، همه نوع صلاحیت آن ها را در حاکمیت جامعه اسلامی سلب می کرد و از آنان درندگانی می ساخت که برای شهوت پرستی، قدرت طلبی و فزون خواهی خود به هر جنایتی دست می زدند و از ریختن خون هیچ کس باکی نداشتند و این تازه یکی از سیاست های آنان در مشی سیاسی شان بود.

­برای پرودگار جهانیان خانه های مختلفی است. یکی را کعبه ظاهری گویند که تو طالب دیدار آنی، و غیر آن را بیت المقدس، بیت المعمور، عرش تا برسد به خانه اصلی که آن را قلب نامند و از همه این خانه ها عظیم تر است.

مقدمه :امام نهم محمد بن علی ملقب به « تقی » 1 و « جواد » در سال 195 ق در مدینه دیده به جهان گشود.2 و در زمانی که پدر بزرگوارش به شهادت رسید در سال 203 ق متصدی امام شد. امام جواد علیه السلام 15 سال از دوران امامتش را در زمام خلافت مأمون عباسی و دو سال پایانی را در خلافت معتصم عباسی سپری کرد و سرانجام در سال 220 ق به شهادت رسید.3 مأمون و معتصم مانند سایر خلفای عباسی رابطه ی خوبی با امامت نداشتند. مأمون که از زیرک ترین خلفای عباسی به شمار می آمد، سعی کرد از سن کم امام علیه السلام به نفع خویش بهره ببرد و در این راه از تمام تلاش خود استفاده کرد. در این مقاله برخورد متقابل مأمون، معتصم و امام جواد علیه السلام ­را در سه بخش جداگانه بررسی خواهیم کرد.

ذی قعده یکی از ماه های حرام است که قرآن به آن اشاره دارد. 1 و ما بقی عبارتند از : ذی الحجّه، مُحرّم و رجب، ماه های حرام در زمان جاهلیّت نیز از احترام ویژه ای برخوردار بوده، و اسلام نیز این چهار ماه را احترام نموده جنگ در آن را حرام کرده است و مناسبت های مهم دیگری بر ارزش این ماه عزیز افزوده است؛ مثل به کوه طور رفتن حضرت موسی علیه السلام برای دریافت الواح تورات که از اول ماه ذی قعده شروع شده و تا دهه اول ذی حجّه ادامه داشته است. قرآن کریم به این امر اشاره دارد و می فرماید: « وَ واعَدْنا مُوسي‏ ثَلاثينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ ميقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعينَ لَيْلَةً ­»؛ 2 « سی شب با موسی وعده کردیم و ده شب دیگر بر آن افزودیم تا وعده ی پروردگارش چهل شب کامل شد. »­