اشتراکات و اختلافات شیعه و سنی در مسئله مهدویت چیست؟

چون روایات متعددی از پیامبر‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم در این مورد وجود دارد که قابل انکار نیست و تنها دقت در مسئله مدعیان دروغین مهدویت نشان می‌دهد که بحث مهدویت در جامعه اسلامی، چقدر فراگیر بوده و همه منتظر ظهور منجی بوده‌اند و برای نمونه چند مورد از اظهار نظرهای اهل‌سنت را بیان می‌کنیم:

حافظ ابوعبدالله گنجی شافعی، در کتاب البیان خود می‌گوید: «احادیث پیامبر اکرم‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم درباره مهدی‌ علیه‌السلام به دلیل راویان بسیاری که دارد به حد تواتر رسیده است».

ابن‌حجر عسقلانی شافعی، در کتاب «فتح الباری» که در شرح «صحیح بخاری» نوشته است، در این مورد می‌گوید: «اخبار متواتر رسیده است که مهدی‌ علیه‌السلام از این امت است و عیسی‌ علیه‌السلام از آسمان فرود خواهد آمد و پشت سر مهدی نماز خواهد خواند».

اختلاف شیعه با اهل‌سنت نیز، در بعضی از مسایل دیگر است که در آن مسایل نیز همه اهل‌سنت، مخالف شیعه نیستند. مثلاً بعضی از اهل‌سنت با اعتقاد شیعه در مورد تولد حضرت مهدی‌ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف مخالف هستند، می‌گویند که آن‌حضرت مقارن ظهور و چند سال قبل از ظهور متولد می‌شود. در حالی‌که عده زیادی از اهل‌سنت نیز قبول دارند که حضرت مهدی‌ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف متولد شده است. که ما برای نمونه چند مورد از آن‌ها را نیز بیان می‌کنیم:

۱. ابن‌خلکان شافعى

مى‌‏گوید: «ابوالقاسم محمدبن حسن عسکرى فرزند على هادى فرزند محمد جواد، دوازدهمین امام نزد شیعه دوازده امامى معروف به حجت… ولادت او در روز جمعه نیمه شعبان سال ۲۵۵ هجرى اتفاق افتاد. هنگام وفات پدرش پنج سال داشت…». (وفیات الاعیان/۴/۱۷۶)

۲. صلاح‌الدین خلیل‌بن ایبک صفدى‏ می‌گوید:

«حجت منتظر محمدبن حسن عسکرى فرزند على هادى، فرزند محمد جواد، فرزند على‌رضا، فرزند موسى کاظم، فرزند جعفر صادق، فرزند محمد باقر، فرزند زین‌العابدین، فرزند حسین‌بن على، فرزند على‌بن ابى‌طالب، حجت منتظر، دوازدهمین امام نزد شیعه امامیه که به اعتقاد آن‌ها، او قائم مى‏باشد و در سال ۲۵۵ هجرى متولد شده است…». (الوافى بالوفیات/۲/۳۳۶)

۳. ابن‌اثیر جزرى‏ در مورد حوادث سال ۲۶۰ هجرى مى‌‏گوید: «در آن سال ابومحمد علوى عسکرى وفات یافت. او یکى از امامان دوازده‌گانه طبق مذهب امامیه است. فرزند او محمد است». (الکامل فى‌التاریخ/۴/۴۵۴)

۴. علامه میر خواند می‌گوید:

«ولادت امام مهدى که همنام رسول اکرم‌ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و هم‌کنیه با اوست، در سامرا نیمه شعبان سال ۲۵۵ هجری قمری اتفاق افتاد. عمر او هنگام وفات پدرش پنج سال بود. خداوند متعال در آن سن به او حکمت داد؛ همان‌گونه که در کودکى به حضرت یحیى عنایت فرمود و او را امام قرار داد و حضرت عیسى را نیز به مقام نبوت برگزید…». (روضة‌الصفا/۳/۵۹)

۵. على‌بن حسین مسعودى معتقد است:

«در سال ۲۶۰ هجرى ابومحمد حسن‌بن على‌بن محمدبن على‌بن موسى‌بن جعفربن محمدبن على‌بن الحسین‌بن على‌بن ابى‌طالب‌ علیهم‌السلام ، در عصر خلافت معتمد عباسى رحلت نمود، در حالى‌که ۲۹ سال داشت. او پدر مهدى منتظر و امام دوازدهم امامیه است…». (مروج‌الذهب/۴/۱۱۲)

۶. ابوالفداء اسماعیل‌بن على شافعى در مورد رخدادهای سال ۲۵۴ قمری مى‌‏گوید: «حسن عسکرى پدر محمد منتظر صاحب سرداب است. محمد منتظر طبق رأى امامیه دوازدهمین امام است. از القاب او قائم، مهدى و حجت است…» (المختصر فى اخبارالبشر، معروف به تاریخ ابوالفداء/۱/۳۶۱)

۷. علامه محمد فرید وجدى‏ مى‏گوید: «ابوالقاسم محمدبن حسن عسکرى فرزند على هادى… بنابر اعتقاد امامیه، دوازدهمین امام از امامان و معروف به حجت است… شیعه معتقد است که او داخل سرداب پدرش شده و هنوز خارج نشده است…». (دائرة المعارف/۶/۴۳۹)

۸. سبط‌بن جوزى‏ در فصلى راجع به حضرت مهدى‌ علیه‌السلام مى‌‏گوید: «محمدبن حسن‌بن على‌بن محمد… کنیه او ابوعبدالله و ابوالقاسم است و او جانشین و حجت، صاحب‌الزمان و قائم و منتظر است…» (تلبیس ابلیس/۱۱۸)

۹. محمدبن طلحه شافعى‏ در شرح حال امام مهدى‌ علیه‌السلام مى‌‏گوید: «محمدبن حسن خالص فرزند على فرزند محمد… در سامرا متولد شد… کنیه‌‏اش ابوالقاسم و لقبش حجت، خلف صالح و بنابر قولى منتظر است…». (مطالب السؤول فى مناقب آل‌الرسول/۲/ ۱۵۲ و ۱۵۳، باب ۱۲)

۱۰. شمس‌الدین محمدبن طولون حنفى (متوفاى ۹۵۳ق) در شرح حال امامان مى‏گوید: «… دوازدهمین آنان، فرزندش محمدبن حسن ابوالقاسم است… ولادتش در روز جمعه نیمه شعبان سال ۲۵۵ هجرى اتفاق افتاد و هنگام وفات پدر، پنج سال داشت…». (الشذرات‌الذهبیه/۱۱۷ و ۱۱۸)

هم‌چنین باید گفت که احادیث در مورد حضرت مهدی‌ علیه‌السلام را بسیاری از علمای بزرگ اهل‌سنت در کتاب‌هایشان آورده‌اند، مانند: احمد حنبل، ابی‌داود، ابن‌ماجه، ترمذی، مسلم، نسایی، بیهقی، ماوردی، طبرانی، سمعانی و… . و عده‌ای از بزرگان اهل‌سنت کتابی مستقل درباره حضرت مهدی‌ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف نوشته‌اند؛ مانند: اخبارالمهدی، نوشته حمادبن یعقوب؛ مناقب‌المهدی، نوشته حافظ ابونعیم اصفهانی؛ المهدی، از شمس‌الدین ابن‌قیم الجوزیه؛ البرهان فی علامات مهدی آخرالزمان، از علی‌بن حسام‌الدین متقی هندی مؤلف کنزالعمال؛ و… .

منبع: مرکز ملی پاسخ‌گویی به سؤالات دینی

برگرفته از: هفته نامه افق حوزه، پرس‌وجو شماره 503

­

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا